Met de lancering van de hub Lifeport Semicon profileert de regio Arnhem-Nijmegen zich nadrukkelijker dan ooit als de tweede chipregio van Nederland. De ambities zijn torenhoog: een verdubbeling van de sector in 2034, gesteund door een investeringsagenda van 1,1 miljard euro. Maar achter de ronkende marketingtermen van de overheid schuilt een complexer verhaal van geopolitieke druk, acute talenttekorten en de uitdaging om uit de schaduw van Eindhoven te treden.
Wie aan de Nederlandse chipindustrie denkt, denkt onwillekeurig aan Veldhoven en Eindhoven. Brainport, de thuisbasis van ASML, trekt traditioneel de meeste politieke aandacht en publieke middelen. Toch herbergt de provincie Gelderland, en dan met name de regio Arnhem-Nijmegen, een chiphistorie die ruim zeventig jaar teruggaat. Met de aanwezigheid van NXP (de enige operationele chipfabriek in Nederland), grote internationale spelers zoals Ampleon, Infineon en Neways, en onderzoekscentra zoals het Chip Integration Technology Center (CITC), heeft de regio een unieke troef in handen: een volledige keten van chipontwerp en productie tot geavanceerde verpakking (packaging).
Om deze versnipperde krachten te bundelen, lanceerde de provincie Gelderland samen met partners uit het bedrijfsleven en het onderwijs de hub Lifeport Semicon. Het doel? De positie van de regio als onmisbare schakel in de Europese halfgeleiderketen consolideren en uitbouwen.
De belofte: duurzame groei en maatschappelijke impact
Volgens gedeputeerde Helga Witjes (Economie) is de investering in de halfgeleidersector geen luxe, maar bittere noodzaak. Chips zijn de bouwstenen van de moderne maatschappij; ze zitten in onze telefoons, medische apparatuur, slimme energienetten en defensiesystemen. “Met Lifeport Semicon versterken we de samenwerking en bouwen we aan een sterke, innovatieve regio”, aldus Witjes tijdens de lancering.
De regio richt zich niet op het kopiëren van Eindhoven, maar op specifieke niches waar zij wereldwijd in uitblinkt: chipdesign, advanced packaging (het beschermen en efficiënter maken van chips) en toepassingen in de zorg en energie (zoals chips voor elektrische auto’s en medische diagnostiek). De ambitie is helder: de omzet van het regionale cluster moet richting 2034 verdubbelen naar ongeveer 8 miljard euro.
De nuance: papier is geduldig, de praktijk is weerbarstig
Hoewel de plannen getuigen van visie, leggen critici en sectorbestuurders ook de vinger op de zere plek. Jan van Dellen (directeur The Economic Board) en Doeco Terpstra (directeur NXP Nederland) waarschuwden onlangs dat de Gelderse semiconsector onder druk staat. Het behouden van het huidige innovatieniveau is geen vanzelfsprekendheid. Om de ambitieuze doelstellingen te behalen, zijn de komende jaren 1,1 miljard euro aan private en overheidsinvesteringen nodig.
Bovendien kent de Gelderse ambitie drie fundamentele uitdagingen:
- De Talentencrisis: Het semicon-ecosysteem valt of staat met menselijk kapitaal. Hoewel het Rijk via de landelijke ‘Beethoven-gelden’ inmiddels de eerste miljoenen heeft toegezegd voor het regionale Semicon Talentplan, blijft de instroom een zorgenkind. Om de vacatures te vullen is onderwijsvernieuwing van mbo tot universiteit nodig, maar ook de import van internationaal talent. In een politiek klimaat waarin de migratie van buitenlandse studenten en expats onder een vergrootglas ligt, vormt dit een strategisch risico.
- De Schaal van Investeringen: Hoewel 1,1 miljard euro veel klinkt, is het in de mondiale chipstrijd — waar de VS, China en de EU met honderden miljarden strooien, een bescheiden bedrag. Gelderland moet er hard aan trekken om in Den Haag en Brussel gehoord te worden, zodat de regio niet structureel wordt onderbedeeld ten gunste van Eindhoven.
- De Toeleveringsketen en Infrastructuur: Groei betekent ook een grotere belasting op de lokale infrastructuur, het elektriciteitsnet en de ruimte. De Noviotech Campus in Nijmegen groeit gestaag, maar fysieke uitbreiding en netcongestie vormen in Gelderland, net als in de rest van Nederland, een concrete barrière voor industriële opschaling.
Samenwerking als overlevingsstrategie
Een positief en realistisch aspect van Lifeport Semicon is dat het geen geïsoleerd provinciaal project is. Er wordt nadrukkelijk samengewerkt met de regio Twente en de Brainport Eindhoven. Bedrijven zoals Neways en NXP opereren immers in beide ecosystemen. Door de krachten te bundelen in plaats van te concurreren, kan Nederland als geheel een vuist maken binnen de Europese Chips Act, die bedoeld is om de Europese afhankelijkheid van Azië en Amerika te verkleinen.
Conclusie
De lancering van Lifeport Semicon is een noodzakelijke en strategische zet om de Gelderse chipsector op de kaart te zetten. De regio heeft met haar unieke mix van R&D, productie en onderwijs sterke troeven in handen. Of de ambitieuze verdubbeling in 2034 wordt gehaald, zal echter niet afhangen van mooie intenties op papier, maar van de daadwerkelijke bereidheid van markt en overheid om de miljardenkloof te dichten, wetgeving rondom internationaal talent flexibel te houden en de fysieke infrastructuur klaar te stomen voor de toekomst.
Bron: Provincie Gelderland
Heeft u een foutje gezien of beschikt u over aanvullende informatie? Neem dan contact met ons op.
